( 5 ) علويان تركيه « 1 » [ تاريخچه پيدايش ] تاريخ علويان تركيه وابستگى تام به تاريخ پيدايش و تحولات بكتاشيه دارد . بكتاشيه يكى از طريقه‌هاى بزرگ صوفيه در آسياى صغير و منطقه بالكان است . حاجى بكتاش ولى ، از صوفيان تركمن خراسانى و شاگرد احمد يسوى و معروف به « بابا » در قرن هفتم به آسياى صغير مهاجرت كرد . وى در تركيه به تأسيس طريقهء مخصوصى همت گماشت كه به نام وى ، بكتاشيه نام گرفت . بعد از وى ، اين فرقه گسترش يافته ، در دو قرن بعد يكى از صوفيان بزرگ بكتاشيه با نام « باليم سلطان » ( م 922 ه . ق ) به طريقت بكتاشيه نظم جديدى بخشيد . در طول دوران چند سدهء اوليه ، يعنى از رحلت حاج بكتاش تا جنگ‌هاى صفوى - عثمانى ، طريقت بكتاشيه آيين رسمى سپاه ينىچرى ( سربازان وظيفهء امپراطورى عثمانى تا سال 1241 ) و قزلباش‌ها « 2 » ( سپاه نظامى طرفدار صفويان ) گرديده بود . اما جنگ‌هاى دولت عثمانى با دولت صفوى و بالعكس باعث تغيير نگرش دولت عثمانى به قزلباش‌ها گرديد . منع رفت و آمد بين ايران و عثمانى و اذيت و آزار قزلباشان و نيز در دورهء سلطان محمود دوم ، اذيت و آزار ينىچرىها باعث تداوم فعاليت‌هاى بكتاشيه به صورت زيرزمينى شد . همين مسئله باعث گرديد كه جهل ، محروميت و خرافات در ميان بكتاشيه رسوخ كند و از افكار اصيل حاج بكتاش ولىّ دور شوند . حبّ اهل بيت ، بالاخص

--> ( 1 ) . در تحرير اين بخش از سه منبع زير استفاده شده است : 1 . پايان‌نامه يكى از علويان تركيه در مركز جهانى علوم اسلامى با عنوان عقايد علويان تركيه ؛ 2 . گزارش‌هاى رايزن فرهنگى ايران در تركيه با عنوان تشيع در تركيه ؛ 3 . كتاب علويوا الاناضول ، نوشته دكتر بسيم صبحى انطاكى ، چاپ بيروت . ( 2 ) . قزلباش‌ها ، نام طوايف مختلف ترك بود كه با شاه اسماعيل همراه شده ، او را يارى كردند . به سبب كلاه سرخى كه بر سر مىگذاشتند ، به اين نام خوانده مىشدند .